Zrozum starszych
Dla młodych: slang PRL-u i lat 90., realia i technologie sprzed ich czasów. (336 haseł)
Kategorie
- Slang PRL
Słowa codzienne czasów PRL-u.
- Lata 90.
Slang i klimat dekady lat 90.
- Powiedzonka
Charakterystyczne zwroty starszego pokolenia.
- Realia PRL
Kartki, kolejki, Pewex — jak wyglądało życie.
- Technologie retro
Kasety, pagery, dyskietki i ich rytuały.
- Gwary i regionalizmy
Słowa gwarowe i regionalne — co znaczą i skąd pochodzą.
Wszystkie hasła
- Adapter to gramofon — urządzenie do odtwarzania płyt winylowych.
- Ajnfach to „po prostu, zwyczajnie”.
- 'Ale heca / ubaw' — komentarz do czegoś śmiesznego lub niewiarygodnego.
- Amiga to domowy komputer multimedialny, ceniony za grafikę i dźwięk.
- Ancug to gwarowe określenie garnituru.
- Andrus to dawne warszawskie określenie ulicznego cwaniaka, łobuza z fantazją.
- Antena pokojowa to stawiana na telewizorze antena, tzw. „króliki”.
- Antrejka to wielkopolskie określenie przedpokoju.
- Antryj to przedpokój, sień w domu.
- Atari to kultowa marka wczesnych komputerów i konsol do gier.
- Automat telefoniczny to publiczny telefon na ulicy, działający po wrzuceniu monety, żetonu lub karty.
- Baca to góralski gospodarz-pasterz, kierujący wypasem owiec.
- Bachor to pogardliwe określenie niegrzecznego dziecka.
- Bacówka to góralski szałas pasterski, w którym baca wyrabia sery.
- Badylarz to dawne, pogardliwe określenie prywatnego ogrodnika i handlarza warzyw.
- Badylarz to prywatny ogrodnik-dorobkiewicz w realiach PRL.
- Tandeta, coś marnej jakości, bezwartościowe rzeczy.
- Coś efektownego i fajnego; też gładkie gadanie dla wywarcia wrażenia.
- Bajtel to śląskie określenie dziecka, dzieciaka.
- Bajzel to potoczne, gwarowe określenie bałaganu, nieporządku.
- Baltona to sieć sklepów PRL z towarami z importu za waluty.
- Bałak to lwowski sposób mówienia — barwna gwara dawnego Lwowa.
- Bambino to popularny w PRL magnetofon kasetowy.
- Bana to pociąg (a także kolej).
- Potoczna nazwa dużego Fiata 125p — jednego z aut PRL-u; też ogólnie 'duży gruchot'.
- Tania, dotowana jadłodajnia z domowym jedzeniem (PRL, do dziś).
- Batiar to dawne lwowskie określenie ulicznego zawadiaki, wesołego łobuza.
- Bazar to targowisko, symbol handlu lat 90. „z łóżek polowych”.
- Bëlny to dzielny, dobry, porządny.
- Bez dwóch zdań to „na pewno, bezdyskusyjnie, oczywiście”.
- 'Bez ściemy, serio' — zapewnienie o prawdziwości.
- Bez spiny to „na luzie, bez stresu i nerwów”.
- Bimba to poznańskie określenie tramwaju.
- Blank to gwarowe określenie „zupełnie, całkiem”.
- Młody człowiek z osiedla wielkich bloków; subkultura dresów i podwórek lat 90.
- Blubry to gwarowe (poznańskie) określenie gadaniny, bredni, ględzenia.
- Bombon to cukierek.
- Bon paliwowy to talon uprawniający do zakupu benzyny w PRL.
- Bon pewexowski to zastępczy pieniądz do zakupów w Pewexie.
- Zastępczy 'pieniądz' Pewexu — bony, którymi płacono zamiast obcej waluty.
- Bootleg to pirackie, nielegalne nagranie sprzedawane m.in. na bazarach.
- Borg to dawne określenie kupna na kredyt, „na zeszyt” u sklepikarza.
- Borgować to sprzedawać lub dawać na kredyt, „na zeszyt”.
- Borok to biedak, nieborak — ktoś godny współczucia.
- Brele to śląskie określenie okularów.
- Brifka to śląskie określenie listonosza.
- Bryndza to miękki, solony ser z mleka owczego.
- Bumelant to dawne określenie obijającego się pracownika, lenia.
- Świetnie, wyśmienicie — 'jest byczo' = jest super.
- Byfyj to śląskie określenie kredensu — dużej szafy kuchennej na naczynia.
- Ceper to góralskie, lekceważące określenie kogoś spoza gór, turysty z nizin.
- Chabas to gwarowe (warszawskie) określenie mięsa.
- Chabeta to pogardliwe określenie marnego, wychudzonego konia.
- Chabina to cienka gałązka, witka, rózga.
- Chryja to gwarowe określenie awantury, ostrej kłótni.
- Ciamajda to niezdara, fajtłapa, ktoś niezgrabny.
- Ciapkapusta to śląska potrawa z ziemniaków i kiszonej kapusty.
- Cieć to dawne, potoczne określenie dozorcy, stróża kamienicy.
- Nielegalny handlarz walutą w PRL-u, działający 'pod sklepami' i hotelami.
- Ciućmok to oferma, niezdara, ślamazara.
- Ciupaga to góralska laska zakończona metalowym toporkiem.
- Co by nie było to „mimo wszystko, niezależnie od okoliczności”.
- Commodore 64 to jeden z najpopularniejszych domowych komputerów lat 80.
- Cucha to góralskie wierzchnie okrycie z grubej wełnianej tkaniny.
- Cug to gwarowe (śląskie) określenie przeciągu — ruchu powietrza.
- Cwaniak to określenie osoby sprytnej, przebiegłej, kombinującej dla własnej korzyści.
- Cymes to coś wyśmienitego, najlepszego, prawdziwy rarytas.
- Super, energetyczny, robiący wrażenie — pochwała lat 90.
- Czaisz to „rozumiesz, łapiesz, o co chodzi?”.
- Czyn społeczny to w PRL nieodpłatna, 'dobrowolna' praca na rzecz wspólnoty — np. sprzątanie osiedla.
- Ćwok to gamoń, niezdara, ktoś nierozgarnięty.
- Deczko to „troszkę, odrobinę”.
- Dekel to gwarowe (śląskie) określenie pokrywki lub wieczka.
- Delikatesy to lepiej zaopatrzony sklep spożywczy w czasach PRL.
- Dintojra to dawne warszawskie określenie samosądu, porachunków półświatka.
- Discman to przenośny odtwarzacz płyt CD z lat 90 — następca walkmana.
- Dran to nicpoń, łobuz, ktoś niegodziwy.
- Określenie subkultury osiedlowej lat 90./2000. (od noszonych dresów); bywało pogardliwe.
- Dresiarz to osoba z osiedla w dresie — subkultura lat 90./2000.
- Duży fiat to potoczna nazwa Fiata 125p — auta z czasów PRL.
- Dyrdać to biec albo iść drobnymi, szybkimi kroczkami.
- Mały, przenośny nośnik danych o znikomej (dziś) pojemności — przodek pendrive'a.
- Dziaderski to staromodny, „po dziadkowemu”, zacofany.
- Dziołcha to gwarowe (śląskie) określenie dziewczyny.
- Ekspedientka to sprzedawczyni w sklepie.
- Luźne 'cześć' / 'hej', popularne od lat 90.
- Enerdowski to pochodzący z NRD (dawnej wschodniej części Niemiec).
- Erbnąć to odziedziczyć coś w spadku.
- Fajrant to gwarowe określenie końca pracy, wolnego czasu po robocie.
- Familok to śląski wielorodzinny dom robotniczy z czerwonej cegły.
- Fefernuski to małe, twarde ciasteczka korzenne.
- Feler to wada, usterka, felerny błąd.
- Ferajna to gwarowe określenie zżytej paczki, ekipy znajomych.
- Fertich to gwarowe (śląskie) określenie „gotowe, skończone”.
- Fest to gwarowe określenie „mocno, bardzo, solidnie”.
- Flaszka to butelka.
- Flek to gwarowe (śląskie) określenie plamy.
- Fojermon to śląskie określenie strażaka.
- Forsa to potoczne, dawne określenie pieniędzy.
- Frania to popularna PRL-owska pralka wirnikowa — prosta, bez bębna, z osobną wirówką.
- Full wypas to coś maksymalnie odjazdowego, z najwyższej półki.
- Furt to gwarowe określenie „ciągle, wciąż, bez przerwy”.
- Futrować to karmić, zwłaszcza obficie.
- Fyrtel to gwarowe (poznańskie) określenie dzielnicy, okolicy, rejonu.
- Gadu-Gadu to kultowy polski komunikator internetowy sprzed ery social mediów.
- Gajdy to góralski instrument dęty z miechem — rodzaj dud.
- Galanty to gwarowe (śląskie) określenie „porządny, ładny, solidny”.
- Galoty to gwarowe określenie spodni.
- Gazda to góralskie określenie gospodarza, właściciela gospodarstwa.
- Geltag to śląskie określenie dnia wypłaty.
- Gibko to gwarowe (śląskie i góralskie) określenie „szybko, sprawnie”.
- Giry to potoczne, gwarowe określenie nóg.
- W porządku, dobrze, OK — uniwersalne słowo aprobaty.
- 'Wszystko super, gra' — żartobliwe wzmocnienie słowa 'git'.
- Gites to w slangu lat 90 'świetnie, w porządku, super' — wzmocnione 'git'.
- Glaca to potoczne określenie łysej głowy lub łysiny.
- Glanc to gwarowe (z niemieckiego) określenie połysku, blasku.
- Glapa to wrona (albo gawron).
- Gorol to śląskie określenie osoby spoza Śląska, przyjezdnego.
- Urządzenie do odtwarzania muzyki z płyt winylowych.
- Gryfny to ładny, przystojny, zgrabny.
- Guma Turbo to kultowa guma do żucia z lat 90, znana z obrazkowych wkładek z samochodami.
- Gzić się to dokazywać, swawolić, hasać.
- Gzik to wielkopolski twarożek ze śmietaną, szczypiorkiem i przyprawami.
- Gzub to śląskie określenie dziecka, malca.
- Hadra to ścierka lub szmata; przenośnie: złośliwa kobieta.
- Haja to awantura, bójka, ostra kłótnia.
- Hajcować to gwarowe (śląskie) określenie palenia w piecu, mocnego grzania.
- Hala to góralskie określenie wysokogórskiej łąki, na której wypasa się owce.
- Halba to gwarowe (śląskie) określenie kufla lub pół litra piwa.
- Hanys to określenie rdzennego Ślązaka.
- Hasiok to śląskie określenie śmietnika lub pojemnika na popiół i odpadki.
- Heksa to jędza, wiedźma — złośliwa kobieta.
- Hyrny to góralskie określenie kogoś dumnego, hardego, a zarazem sławnego.
- Jô to kaszubskie „tak”.
- Juhas to góralski młody pasterz owiec, pomocnik bacy.
- Kafyj to kawa.
- Kanał to porażka, pech, niemiła niespodzianka.
- Kanka to gwarowe określenie metalowej bańki na mleko.
- 'Zrozumiano' — zapis liter K.P.U. od 'koniec, pojąłem, uważam' / żartobliwe 'rozumiem'.
- Kapujesz to „rozumiesz, pojmujesz?”.
- Karlus to kawaler, młody chłopak.
- Karminadle to śląskie określenie kotletów mielonych.
- Kartka na cukier to talon reglamentujący zakup cukru w PRL.
- Reglamentacyjne talony, bez których w PRL-u nie można było kupić wielu towarów.
- Kartki na mięso to talony reglamentujące zakup mięsa w PRL.
- Nośnik dźwięku na taśmie magnetycznej — poprzednik plików i streamingu.
- Kaszana to w slangu coś kiepskiego, nieudanego, słabego — 'totalna kaszana'.
- Kichol to gwarowe, żartobliwe określenie nosa, zwłaszcza dużego.
- Kiecka to spódnica lub sukienka (potocznie).
- Kierdel to góralskie określenie stada owiec.
- Kierpce to tradycyjne góralskie skórzane buty, wiązane rzemykami.
- Wielki, „pękaty” telewizor sprzed ery płaskich ekranów.
- Kiosk Ruchu to mały punkt sprzedaży gazet, papierosów i drobiazgów — instytucja PRL i lat 90.
- Kista to gwarowe (śląskie) określenie skrzynki, pudła.
- Klamoty to gwarowe, potoczne określenie rzeczy, gratów, rupieci.
- Fajnie, świetnie, przyjemnie — pochwała z dawnych lat.
- Klawy to dawne określenie kogoś lub czegoś fajnego, przyjemnego.
- Kludzić to prowadzić kogoś lub coś.
- Knefel to gwarowe (śląskie) określenie guzika.
- Knyp to mały chłopiec; też: nożyk.
- Kobyła to klacz; żartem lub złośliwie także duża, postawna kobieta.
- Wielogodzinne stanie w kolejce po podstawowe, deficytowe towary w PRL-u.
- Kombinować to radzić sobie nieoficjalnie, zdobywać rzeczy sprytem.
- Kopystka to drewniana łyżka lub łopatka do mieszania.
- Korbol to wielkopolskie (poznańskie) określenie dyni.
- Ktoś bardzo silny, napakowany; też 'mocny zawodnik' w czymś.
- Krałza to słoik.
- Kreple to śląskie określenie pączków.
- Kristbaum to choinka bożonarodzeniowa.
- Krupniok to śląska kaszanka — wędlina z kaszy, podrobów i krwi.
- Oszczędnościowa książeczka PKO, na której latami zbierano wkład na mieszkanie.
- Rozumieć, łapać, ogarniać o co chodzi.
- Kumaty to bystry, pojętny, szybko chwytający, o co chodzi.
- Laba to potoczne, gwarowe określenie wolnego czasu, odpoczynku, lenistwa.
- Laczki to gwarowe określenie domowych kapci lub klapek.
- Lajsnąć (sobie) to pozwolić sobie na zakup, sprawić coś.
- Obnoszenie się, robienie wokół siebie szumu, popisywanie się.
- Larum to alarm, zgiełk, hałaśliwe zamieszanie.
- Libsta to śląskie określenie ukochanej, dziewczyny, sympatii.
- Lipa to coś kiepskiego, marnego albo nieprawdziwego — 'oszustwo, ściema, słabizna'.
- Luft to gwarowe (śląskie) określenie powietrza lub przeciągu.
- Luzik to 'na luzie, bez stresu, spokojnie' — często 'luzik-blansik'.
- Okrzyk zaskoczenia, zachwytu albo konsternacji ('o jej!').
- Maciupki to malutki, maleńki, calusieńki.
- Magierka to tradycyjna góralska wełniana czapka.
- Odtwarzacz/nagrywarka kaset wideo VHS — domowe kino lat 80/90.
- Kultowy mały Fiat 126p — najpopularniejsze auto PRL-u, symbol epoki.
- Maniana to „kiedyś, później” — z nutą odkładania na bliżej nieokreślony czas.
- Maniura to w slangu lat 80/90 dziewczyna, młoda kobieta (czasem lekceważąco).
- Mantel to śląskie określenie płaszcza.
- Okrzyk: 'koszmar!' albo 'odlot!' — zależnie od kontekstu.
- Maszkety to śląskie określenie słodyczy, łakoci.
- Maszyna do pisania to mechaniczne urządzenie drukujące litery na papierze — przodek komputera i drukarki.
- Melina to określenie kryjówki, spelunki lub miejsca nielegalnych interesów.
- Modem 56k to urządzenie do wdzwanianego internetu przez linię telefoniczną.
- Sposób łączenia z internetem przez linię telefoniczną — wolny i 'zajmujący telefon'.
- Modrak to regionalna nazwa chabra — niebieskiego polnego kwiatu.
- Modry to niebieski, błękitny.
- Świetny, dzielny, „równy gość” — pochwała z czasów PRL.
- Moskol to góralski placek z gotowanych ziemniaków, pieczony na blasze.
- Na pole to małopolskie i śląskie określenie „na dwór”, na zewnątrz.
- Nadrach to obdartus, łazęga, nicpoń.
- Nadziany to potoczne określenie kogoś bogatego, zamożnego.
- Pożegnanie: 'na razie', 'do zobaczenia'.
- Ni z gruszki ni z pietruszki to „nagle, bez powodu, ni stąd ni zowąd”.
- Nokia 3310 to legendarny telefon słynący z niezniszczalności i długiej baterii.
- Nudle to kluski lub makaron.
- Nyska to PRL-owski samochód dostawczy produkowany w Nysie — popularny van tamtych czasów.
- Obachtnąć to przypilnować, dojrzeć, zauważyć.
- Wstyd, kompromitacja, „żenada” — coś, co przynosi ujmę.
- Odjazd to w slangu lat 90 coś szalonego, rewelacyjnego albo szokującego — 'odjazdowe'.
- Odjazdowy to rewelacyjny, super, robiący wrażenie.
- Odlot to w dawnym slangu coś rewelacyjnego, zachwycającego — 'odlotowe'.
- Ogonek to długa kolejka po towar w czasach niedoboru.
- Ôma to babcia.
- Ôpa to dziadek.
- Orbis to państwowe biuro podróży PRL, organizator wczasów i wycieczek.
- Ormowiec to członek Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej.
- Oscypek to twardy, wędzony ser z mleka owczego, wyrabiany na Podhalu.
- Ostuda to śląskie określenie wstydu, przykrości lub kłopotu.
- Małe urządzenie odbierające krótkie wiadomości tekstowe — poprzednik SMS-a.
- Pal sześć to „nieważne, machnijmy na to ręką”.
- Pampuch to gwarowe określenie pączka lub racucha; żartem też pyzatej osoby.
- Parzenica to haftowany wzór zdobiący przód góralskich portek.
- Pedet (PDT) to Powszechny Dom Towarowy — duży państwowy sklep wielobranżowy w PRL.
- Popularny w Polsce lat 90. klon konsoli do gier (odpowiednik NES) na kartridże.
- Pegazus to popularny w Polsce klon konsoli Nintendo (NES) z lat 90.
- Autobus dalekobieżny PKS — główny transport między miastami.
- Perć to góralskie określenie stromej górskiej ścieżki.
- Pet to niedopałek papierosa (potocznie).
- Sieć sklepów PRL, gdzie za zachodnią walutę kupowało się towary niedostępne w zwykłych sklepach.
- Pieron to gwarowe (śląskie) określenie pioruna, używane też jako emocjonalny wykrzyknik.
- Pierzina to gruba, puchowa kołdra wypełniona pierzem.
- Plyndze to gwarowe (śląskie i wschodnie) określenie placków ziemniaczanych.
- Pòrénk to poranek.
- Portki to gwarowe, swojskie określenie spodni.
- Prywaciarz to prywatny przedsiębiorca w czasach PRL.
- Przaśny to prosty, swojski, bez wyrafinowania (a dosłownie: bez zakwasu).
- Rytuał nawijania luźnej taśmy z kasety z powrotem do środka — długopisem włożonym w szpulkę.
- Przoć to darzyć kogoś uczuciem, lubić, kochać.
- Pyra to wielkopolskie (poznańskie) słowo na ziemniaka.
- Pyry to wielkopolskie określenie ziemniaków.
- Rajcować to gadać z ożywieniem; też: ekscytować, podniecać.
- Rajza to podróż, wyprawa.
- Raz kozie śmierć to „trudno, ryzykujemy — będzie, co ma być”.
- Redyk to uroczysty przepęd owiec na górskie hale wiosną i z powrotem jesienią.
- Rojber to gwarowe określenie łobuza, urwisa.
- Ryczka to gwarowe (śląskie i wielkopolskie) określenie niskiego stołka, taboretu.
- Rzykać to gwarowe (śląskie i małopolskie) określenie modlenia się.
- Uliczne urządzenie sprzedające wodę gazowaną 'z bąbelkami', często z syropem.
- Wstyd, kompromitacja, obciach.
- Powitanie: skrót od 'jak się masz' — 'cześć, co tam'.
- Siklawa to góralskie określenie wodospadu.
- Skitrać to gwarowe określenie schowania, ukrycia czegoś.
- Składak to rower (lub sprzęt) złożony z różnych części.
- Smrek to świerk — górskie drzewo iglaste.
- Spekulant to w PRL osoba handlująca deficytowymi towarami po zawyżonych cenach — często nielegalnie.
- Spod lady to towar sprzedawany ukradkiem wybranym klientom.
- Spokojnie, w porządku, bez problemu.
- 'Wyluzowane, bez problemu' — rymowane, żartobliwe 'spoko'.
- Starka to śląskie określenie babci.
- Starzik to śląskie określenie dziadka.
- Kultowy polski samochód osobowy z czasów PRL (FSO Syrena).
- Szabrować to grabić, rozkradać opuszczone mienie.
- Szagówki to kluski ziemniaczane cięte na ukos (kopytka).
- Szaket to marynarka.
- Szałot to śląskie określenie sałatki, zwłaszcza ziemniaczanej.
- Szczęki to blaszane, rozkładane budki handlowe z lat 90.
- Szczun to gwarowe (pomorskie, kaszubskie) określenie chłopaka, młodzieńca.
- Szneka to poznańskie określenie drożdżówki.
- Sznita to gwarowe określenie kromki chleba.
- Sznupać to gwarowe (śląskie) określenie szukania, grzebania w czymś.
- Sznuptuch to śląskie określenie chusteczki do nosa.
- Szola to filiżanka lub kubek.
- Szolka to śląskie określenie filiżanki.
- Szpan to popisywanie się, obnoszenie z czymś, by zaimponować — 'szpanować'.
- Szpas to gwarowe (śląskie) określenie żartu, zabawy, uciechy.
- Szrank to śląskie określenie szafy.
- Szrubsztak to śląskie określenie imadła — narzędzia warsztatowego.
- Sztampa to szablon, banał, schematyczna sztampowość.
- Sztrom to śląskie określenie prądu elektrycznego.
- Sztrómpy to pończochy lub grube skarpety.
- Sztywniak to osoba sztywna, bez luzu, przesadnie poważna albo pełna zasad.
- Szwarny to ładny, dziarski, dorodny.
- Szwester to siostra — często pielęgniarka albo siostra zakonna.
- Ściema to oszustwo, nieprawda, mydlenie oczu.
- Ślabikorz to elementarz — pierwsza książka do nauki czytania.
- Ślachtuz to rzeźnia.
- Ślamazara to guzdrała, maruda, ktoś powolny i ślamazarny.
- Śleboda to góralskie określenie wolności, swobody.
- Ślebodny to wolny, swobodny, niezależny.
- Świętojanki to czerwone porzeczki.
- Talon to w PRL urzędowy kupon uprawniający do kupna reglamentowanego towaru — np. samochodu czy pralki.
- Tamagotchi to elektroniczne zwierzątko-zabawka z lat 90, którym trzeba było się opiekować, by nie 'umarło'.
- Tasza to śląskie określenie torby, teczki lub torebki.
- Tatczëzna to ojczyzna — kraj lub ziemia ojców.
- Tej to wielkopolska (poznańska) partykuła wzmacniająca wypowiedź, jak „no!”.
- Stacjonarny telefon, w którym numer 'wykręcało się' obrotową tarczą.
- Teleranek to kultowy niedzielny poranny program telewizyjny dla dzieci.
- Tepich to śląskie określenie dywanu.
- Toto-Lotek to popularna PRL-owska gra liczbowa — przodek dzisiejszego Lotto.
- Trabant to mały samochód z NRD, popularny w PRL — z nadwoziem z tworzywa i głośnym dwusuwowym silnikiem.
- Tref to spotkanie, zebranie się razem.
- Turnia to góralskie określenie skalistego, ostrego szczytu lub iglicy.
- Tytka to gwarowe (śląskie, wielkopolskie) określenie papierowej torebki.
- Ubaw to świetna zabawa, mnóstwo śmiechu — 'ubaw po pachy'.
- Ubek to funkcjonariusz komunistycznego aparatu bezpieczeństwa (UB/SB).
- Ucapić to złapać, chwycić, pochwycić.
- Ujek to śląskie określenie wujka.
- Upłaz to trawiasty, łagodny stok górski.
- VHS to format kaset wideo — nośnik filmów sprzed ery płyt i streamingu.
- Przenośny odtwarzacz kaset ze słuchawkami — pierwsza 'muzyka w kieszeni'.
- Wandrować to wędrować, przemieszczać się pieszo.
- Watra to góralskie określenie ogniska, zwłaszcza pasterskiego.
- Wcinać to jeść łapczywie, z apetytem.
- Węborek to wiadro.
- Wic to gwarowe (śląskie) określenie dowcipu, żartu.
- Wierch to szczyt góry, wierzchołek.
- Wihajster to żartobliwe określenie przedmiotu, którego nazwy nie znamy lub nie pamiętamy.
- Wiocha to obciach, wstyd, coś żenującego (a dosłownie: wieś).
- Wporzo to potoczne 'w porządku, OK, spoko'.
- Wuchta to wielkopolskie słowo oznaczające „bardzo dużo”.
- Wuszt to śląskie określenie wędliny, kiełbasy.
- Być w czymś świetnym, dominować — 'on wymiata'.
- Coś świetnego, najwyższej klasy, 'na bogato'.
- Wyra to gwarowe, potoczne określenie łóżka.
- Pasja, zapał, ogromne 'wkręcenie się' w coś; też zapowiedź/teaser.
- Załatwić to zdobyć coś po znajomości, „na lewo”.
- Zarąbisty to świetny, kapitalny — łagodniejszy wariant mocniejszego słowa.
- Zbójnik to góralski rozbójnik, taki jak legendarny Janosik.
- Zicher to gwarowe (śląskie) określenie „na pewno, pewnie”.
- Kumpel, kolega z paczki — popularne w latach 90.
- Zol to sala — duże pomieszczenie, np. na przyjęcia.
- Żentyca to góralski napój z serwatki pozostałej po wyrobie sera owczego.
- Żymła to śląskie określenie bułki.